Con thân mến.

Những điểm chung về thế hệ, về môi trường sống, môi trường văn hóa, học tập và làm việc,… cũng góp phần tạo nên sự tương đồng, nhưng lớn hơn tất cả là điểm chung về khát vọng tự do con ạ.

Thầy và con đều là những người khao khát tự do và không cam chịu sống một cuộc đời bó buộc, không chịu để mọi người xung quanh định khuôn và thao túng. Nhưng thầy mạnh mẽ và quyết liệt hơn con, tỉnh ra sớm hơn con nên tránh được mấy chục năm cung đường đau khổ. Với cả con là nữ, có những bó buộc riêng, có những dính mắc khó bỏ riêng… nhưng dù sao những điều đó cũng không thể ngăn cản con tìm đến với tự do tối thượng. Nhân duyên đã đưa con đến với con đường tự do này, thì thầy biết con sẽ không bao giờ buông tay. Con sẽ trân quý nó, trân quý điều con đã vô thức tìm kiếm cả cuộc đời và sẽ dành mọi khả năng, nguồn lực, phước báu … của mình để đạt được tự do ấy. Tự do tối thượng là tự do khỏi tất cả mọi phiền não trong tâm mình con ạ. Không ai trên đời có thể hạn chế tự do của mình, ngoại trừ chính những phiền não bên trong. 

Bây giờ con đã lờ mờ nhận ra rồi đó, cả cuộc đời con bị đè nặng bởi sự uất ức và tổn thương từ khi còn tấm bé. Con sống với nó, nó như tảng đá xích chân, dìm con xuống nhưng con không thể nhận ra. Bi kịch của những người nhẫn nhịn, chịu đựng để xứng cái mác ngoan hiền, diễn đạt cái vai mọi người bắt mình phải diễn chính là sự tổn thương chất chứa. Hơn nữa nó còn khuyến khích những kẻ khác tự cho họ cái quyền lạm dụng và thao túng mình.

Tất cả mọi người đều tìm cách sử dụng mình con ạ. Tất cả mọi người đều ích kỷ, đều tìm cách thao túng mình, tìm cách lạm dụng mình cho mục đích của họ. Thầy đã nhận ra điều này từ rất sớm, từ khi chưa lớn, và kiên quyết chống lại. Chấp nhận mọi khó khăn và thiệt hại, chứ nhất định không cho phép bất cứ ai thao túng, sử dụng mình. Không cho phép ai áp đặt một vai diễn nào cho mình hết. 

Có thể thầy trưởng thành hơn người khác, nên sớm nhận ra và có đủ kiên quyết, tự tin để chống lại sự áp đặt của gia đình và cả xã hội. Sự trân quý tự do và kiên định bảo vệ tự do của bản thân đã hun đúc nên tính cách nghị lực, vượt khó và độc lập của thầy. Cũng như con, thầy đã tìm cách tách ra khỏi gia đình từ rất sớm. Lớn lên thầy chưa từng nhờ vả gia đình điều gì và không muốn ở gần gia đình. Thầy luôn khao khát tự do và luôn tìm kiếm một điều gì đó vượt ra ngoài tất cả những điều mọi người kiếm tìm. Mà khổ một cái là bao nhiêu năm tuổi trẻ thầy cứ đi tìm kiếm một điều gì đó mà không biết mình đang tìm cái gì. Thật mông lung và lạc lõng, cho đến khi thầy tìm thấy đạo. Thầy nhận ra rằng cái trói buộc mình không phải là mọi người và xã hội, mà chính là những phiền não thâm căn cố đế, là sự thiếu hiểu biết về chính bản thân mình. Từ đó chẳng có bất cứ thứ gì trên đời đủ sức ngăn cản thầy dành cả phần đời còn lại cho hành trình tìm kiếm tự do tối thượng này được nữa.

May mắn thầy không mang 1 cục nợ nào như con, nên bước chân nhẹ nhàng hơn con. Tổn thương và uất ức dồn nén vào vô thức suốt bao năm giống như một gánh nặng, như hòn đá xích chân. Muốn bước đi trên đường giải thoát, trước tiên con phải giải thoát mình khỏi hòn đá ấy.

1. Việc đầu tiên là nhận ra gánh nặng ấy là gì. Giờ con đã thấy rồi đấy. 
2. Việc tiếp theo là không chồng thêm gánh nặng nữa, 
3. Rồi mới đến việc cuối cùng là: Tháo bỏ nó.

1. Thiền và chánh niệm khiến con nhận ra sự đè nặng của phiền não mang theo trong vô thức. Nó còn thể hiện rõ ra trên thân bằng cảm giác căng thẳng, nặng nề, áp bách, khó thở… khi tâm con an tĩnh và nhạy cảm. Ở trong tâm thức, nhờ chánh niệm quan sát tâm và các cảm giác, con quan sát và nhận diện được cục nợ này một cách rõ ràng, thấy nó đang ảnh hưởng đến toàn bộ mô thức suy nghĩ và hành động của mình, thao túng mình một cách bí mật từ vô thức, đang tiêu hao năng lượng của mình và tạo ra gánh nặng cho thân tâm. Hãy cảm nhận rõ toàn bộ những điều đó, đấy là bước đầu tiên. Nó giúp con định vị được vấn đề.

Tổn thương tâm lý giống như một thiết bị điện hay một ứng dụng trong điện thoại đang chạy ngầm, tiêu hao vô số năng lượng và nguồn lực của mình, tạo ra gánh nặng và chướng ngại cho việc phát triển bản thân. Trước hết con phải định vị được nó. Thiết bị nào quên tắt, chương trình nào vẫn đang chạy ngầm trong máy… sau đó mới xử lý chúng.

2. Việc thứ hai là không cung cấp năng lượng cho chúng nữa, bỏ đói chúng. Muốn thế con phải ngắt nguồn cung. Nguồn cung cho phiền não, trực tiếp và rõ ràng nhất là sự tiếp xúc với đối tượng gây phiền não. Đây không phải sự chạy trốn mà là sự bảo vệ bản thân. Thầy đã từng có lần nói về người độc hại, và điều đau đớn là người độc hại nhất lại thường là những người thân của mình. Bởi vì chỉ những người ở gần mình nhất mới có thể làm tổn thương được mình. Và họ gây tổn thương mình bởi vì mình cho phép họ làm điều đó, trên danh nghĩa người thân. Chứ người ngoài thì chúng ta đã luôn có sự tự vệ, đâu dễ cho phép họ làm vậy với mình. Chính vì thế, tránh xa nguồn và người độc hại là điều đầu tiên phải làm trong bước thứ hai này. Đức Phật đã dạy: “Lánh xa kẻ ngu ác, thân cận bậc trí hiền, là phúc lành cao thượng”.

Muốn làm vậy con phải có nhận thức rõ ràng và sự quyết đoán, mạnh mẽ. Người độc hại là người độc hại, dù là người thân nhưng vẫn là người độc hại, đang đầu độc cuộc đời mình. Phải kiên quyết tránh xa, không cho phép họ can thiệp vào cuộc sống của mình, không cho phép họ xúc phạm, lạm dụng và gây tổn thương mình. Khi còn cho phép họ làm điều đó là con còn đang không biết thương bản thân mình, không có tâm từ với chính mình. Chúng ta không sống để làm vừa lòng người khác, dù đó là chị mình hay mẹ mình, chồng mình, con mình. Không bao giờ được đặt việc “làm vừa lòng người” lên trên lợi ích của bản thân. Đó là việc làm hại mình, hại người chứ chẳng phải là cái gì tốt đẹp như nào là ngoan hiền, nhẫn nhịn, hy sinh…những cái vai con sống chết cố diễn cho đạt và mọi người vẫn mang nó ra làm cái cớ để lạm dụng cuộc đời con. Hãy sống có trách nhiệm với cuộc đời mình, dù điều đó làm cho người ta chỉ trích, thù ghét, đổ lỗi cho mình (mà thực tế họ đã bao giờ ngừng làm những việc như thế với con đâu).

Độc hại là độc hại, dù là người thân, nhưng độc hại thì vẫn phải đối xử như một người độc hại cần né tránh, phớt lờ đi. Ta chẳng cần phải thù hằn hay tiêu cực, nhưng phải tỏ thái độ kiên quyết không cho phép họ làm vậy, vạch rõ giới hạn, kể cả đến mức phải cắt đứt quan hệ. Thầy đã từng nhiều năm không liên lạc với gia đình, kiên quyết không cho phép họ can thiệp và thao túng cuộc đời thầy. Con cần phải làm như thế, để không chồng thêm gánh nặng vào khối nợ con đang tìm cách giải quyết. Khối nợ này như hòn đá lớn ngăn đường tiến của con, muốn tự do con phải giải quyết nó, phải làm việc với nó chứ không thể trốn tránh, làm như nó không có mặt, không thể đi vòng qua nó được đâu.

3. Khi ấy con mới sẵn sàng cho bước thứ ba là làm việc với cục nợ này. Làm việc bằng cách nào? 

Để giải quyết một vấn đề ta phải hiểu thấu nó. Chỉ cần hiểu thấu là xong. Rất nhiều sự việc khi con hiểu rõ ngọn ngành, nó không còn làm con phải phiền não, lăn tăn nữa, dù nó còn ở đó hay không. 

Để hiểu thấu ta phải quan sát nó với thái độ đúng. Quan sát 1 cách khách quan như nó đang thật sự có mặt, không đồng hóa mình với nó, không muốn nó phải khác đi. Đó chính là chánh niệm.

Con sẽ phải làm việc với nó trong thời gian khá dài đấy. Vì nó đã có mặt trong con, hành hạ con nửa thế kỷ rồi. Nếu quan sát đúng, liên tục, chuyên chú, sâu sắc, con sẽ hiểu và vượt qua nó nhanh thôi. Nên nhớ: hiểu ở đây không phải là hiểu bằng suy nghĩ. 

Hiểu bằng suy nghĩ thì bây giờ con đã hiểu ra rồi đó, nhưng nó có suy suyển gì đâu. Nó ở trong vô thức của con, vì vậy chỉ có cái hiểu vô thức – tức là trực giác, mới xóa bỏ được nó. Cái hiểu ấy là kết quả của chánh niệm quan sát như thật, không có bóng dáng của suy nghĩ. Chỉ có sự quan sát ấy mới tạo ra được cái hiểu trực giác, cái hiểu ấy đánh tan phiền não trong vô thức của con.

Vì vậy, hãy sử dụng định, niệm và sự tỉnh giác, nhạy cảm của con, sự kiên nhẫn, lòng tin, tinh tấn.. Tất cả những gì con có để làm việc với nó. Quan sát nó mà không tìm cách thay đổi, hay với một thái độ tiêu cực nào hết như: tham cầu, mong muốn nó phải hết đi; khó chịu, đổ lỗi cho nó… Khi đi, đứng, nằm, ngồi, làm việc…. hãy chú ý cảm nhận sự căng thẳng, nặng nề… mà nó đang gây ra trên thân con, trên tâm con. 

Đây là cái đuôi nó thò ra ngoài, nắm chặt lấy cái đuôi này thì sẽ lôi được nó ra dần từ chỗ ẩn núp sâu trong vô thức. Điều này đòi hỏi sự nhạy cảm và chú ý quay lại bên trong, sự tĩnh lặng và chuyên chú, ít bị phân tâm bởi những thứ bên ngoài. Sự lắng nghe bản thân mình một cách trọn vẹn, chuyên chú như vậy chính là chánh niệm, tỉnh giác mà thầy đang dạy con đấy. 

Hãy dành hết những gì con có để làm việc với nó. Những biểu hiện trên thân là đầu mối để con lần những gượng ép, cứng nhắc, nặng nề, bó hẹp, những lối mòn suy nghĩ và lối mòn cảm xúc trong tâm. Những điều này tự chánh niệm sẽ cảm nhận ra thôi, chứ con đừng dùng suy nghĩ để đi đường tắt. Chỉ hướng tâm quan sát, chuyên chú và liên tục, một cách thư giãn, tách biệt, không đồng hóa mình với các phiền não và tổn thương ấy. Cuộn chỉ sẽ dần dần được chánh niệm gỡ từng nút rối trong vô thức. Con không cần phải làm gì thêm hết.

Nhớ là khi các cảm xúc và ký ức về câu chuyện cũ khởi lên thì con cứ để nó tự nhiên đừng can thiệp nhé. Đừng ngăn chặn hay làm nhiễu loạn sự tuôn trào cảm xúc và ký ức cũ ấy. Nó đang tìm được đường thoát ra khỏi lồng giam trong vô thức của con, để con được nhẹ nhõm và giải thoát khỏi nó mà.  Hiếm khi nó mới được gợi lên và trào ra như thế, lần này là nhờ một người bên ngoài hành xử với con như chị con ngày xưa, làm gợi lên ký ức và cảm xúc tổn thương trong vô thức. Những lúc ấy con phải tập trung toàn bộ để làm việc với nó. Càng khởi lên nhiều thì con sẽ càng nhẹ gánh, nên đừng trốn tránh nó, đừng sợ nó mà hãy chấp nhận và có cái nhìn tích cực về quá trình chữa lành ấy con ạ. Trợ giúp nó trào ra từ vô thức bằng thái độ đúng, sự chấp nhận và quan sát bình thản, không đồng hóa mình với các ký ức và cảm xúc ấy. Nhìn nó như một quá trình tâm lý đang diễn ra, không phải là con trong câu chuyện ấy, không phải là cảm xúc của con. (Có 1 mẹo để áp dụng khi con không thể quan sát được, là hãy viết ra tất cả những gì đang nghĩ trong tâm. Viết hết. Nó sẽ giúp con nhẹ bớt). 

Nếu cảm xúc khó chịu đi kèm làm con vật vã, thì cũng chỉ quan sát nó như là những cảm giác mà thôi, không để nó gợi lên những cảm xúc tiêu cực thứ cấp (tự ti, tự thương hại, uất hận….), hoặc kích hoạt những dòng suy nghĩ lan man từ sự việc, mà bản thân chúng lại tạo thêm cảm xúc tiêu cực nữa. Cứ để mọi thứ diễn ra rồi hết, con chẳng cần làm gì cả. 

Quá trình này sẽ còn lặp lại rất nhiều lần để bào mỏng dần khối nợ của con,. Con cứ chánh niệm lắng nghe cảm giác nặng nề của thân và tâm lúc bình thường, từ đó phăng dần ra đường kết nối với cục nợ trong vô thức (điều này tự nó làm, con không cố làm, không được sử dụng suy nghĩ để làm điều này). Có đường dẫn và không bị ngăn chặn bởi sự sợ hãi, xua đuổi, trốn tránh của bản thân con, nó sẽ lại trào ra và khiến con nhẹ nhõm dần. Ngày con hết nợ là ngày con đường phát triển bằng phẳng đã trải rộng trước mặt con. Cục nợ này đang tạo áp lực tâm lý lên toàn bộ cuộc sống của con, làm con luôn ở trong tình trạng stress nhẹ, cảm giác áp bức nặng nề mơ hồ, mà lâu ngày con đã quen nên coi là bình thường. Nhưng cơ thể con thì vẫn phải chịu đựng sự tấn công của stress mãn tính này, đó cũng có thể là lý do khiến con bị bệnh đó.

Có những sự việc xảy ra mà mình coi là bất hạnh và bất công. Có những mối quan hệ là oan trái, là những điều mình không mong muốn xảy ra trong cuộc đời này. Nó có thể nhấn chìm chúng ta xuống vực sâu. Nhưng nếu có chánh niệm và con đường đúng, thì nó cũng có thể trở thành đá mài dao, thành hòn đá kê chân cho mình trưởng thành và phát triển con ạ. Bây giờ con cũng đã lớn tuổi, đã đủ chín chắn và trưởng thành, đã được trang bị những hiểu biết và phẩm chất tâm linh:  tín , tấn, niệm, định, tuệ… Ở mức đủ để làm việc với phiền não và trưởng thành từ nó. Vậy hãy bắt đầu làm việc với nó con nhé. Thầy sẽ ở bên cạnh tư vấn và hướng dẫn con đi đúng đường. Nếu con tiếp tục tinh tấn và giữ vững lòng tin với Pháp hành, nhất định một ngày không xa những món nợ này sẽ không còn là món nợ nữa. Con sẽ tự giải thoát mình ra khỏi nó và khi ấy bước chân của con sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Con đường tiến bộ của con sẽ thông thoáng và mọi năng lực, tiềm năng của con sẽ được giải phóng và sử dụng triệt để, giúp con đạt được nhiều tiến bộ quan trọng trên đường phát triển tâm linh.

Hãy cố gắng lên con! Con rất thông minh, nghị lực, quyết đoán, độc lập, mạnh mẽ và hướng mạnh về con đường phát triển tâm linh để tìm tự do giải thoát cho bản thân mình. Không có lý nào mà con lại không xứng đáng với những điều tốt đẹp, với sự bình an và giải thoát , nếu con tiếp tục giữ vững lòng tin và cố gắng không ngừng.

Hãy tu tập hết mình như thể ngày mai là ngày cuối cùng của cuộc đời mình, nhưng đồng thời cũng như là còn có cả trăm năm nữa để mà tu. Đi từng bước kiên định, không gấp gáp, vội vàng, cũng không dễ duôi, lười biếng, thì nhất định con sẽ tới đích.

Hãy cố gắng lên! 

Với tâm từ của thầy.