Cuộc đời - Thiền sư Sayadaw U Jotika

Nếu bạn không rèn luyện thể dục, não của bạn sẽ dừng hoạt động. Bất cứ loại thể dục nào cũng tốt cả. Những bài tập ngắn, tập nhiều lần trong ngày rất tốt. Tập vào buổi sớm rất tốt. Nếu bạn nghĩ là bạn không có thời gian để tập thể dục thì đến một ngày nào đó, bạn sẽ có rất nhiều thời gian trong bệnh viện. Cơ thể của chúng ta được thiết kế để đi bộ rất nhiều. Đó là lý do tại sao chúng ta trở nên có 2 chân chứ không phải 4 chân. Có 2 chân, chúng ta đi bộ lòng vòng, dễ dàng hơn. Một ngày bạn nên đi bộ bao lâu? Nếu bạn hỏi bác sĩ thì họ sẽ bảo bạn chừng 30 phút là đủ. Nhưng nếu bạn hỏi tôi, thì ít nhất là 2 tiếng. Với 24 tiếng mỗi ngày, bạn đi bộ chừng 2 tiếng và bạn nghĩ là quá nhiều? Đi bộ, tập thể dục sẽ làm cho hệ tiêu hoá làm việc tốt hơn, ngủ ngon hơn. Ở đây (ở tại Rừng thiền Sóc Sơn) tôi ngủ nhiều hơn, tôi đi bộ nhiều hơn. Tôi leo núi nhiều lần trong ngày khi ở đây, có khi đến 4-5 lần.

 
Đừng nghĩ rằng những thứ khác quan trọng hơn. Sức khoẻ mới quan trọng. Sức khoẻ của cơ thể và sức khoẻ của tâm trí. Cần hỗ trợ tâm trí của bạn. Hành thiền giúp cho tâm trí bạn an định, tĩnh lặng. Bạn đang suy nghĩ quá nhiều thứ. Và hỏi quá nhiều câu hỏi (cười). Bạn đã thấy ba của bạn lâm bệnh. Tôi không biết mỗi ngày ba của bạn dành bao nhiêu thời gian để tập thể dục? Nhưng tôi nghĩ ông ấy đã không tập đủ. Hãy bắt đầu đi bộ chừng 10 phút. Nghỉ một chút. Rồi lại tiếp tục 10 phút khác. Đi bộ vào buổi sáng, buổi tối. Bạn bệnh và tới gặp bác sĩ. Bác sĩ sẽ cho bạn uống thuốc. Chừng đó chưa đủ. Và thực tế thì việc đó không thực sự tốt cho chúng ta. Đôi lúc, chúng ta cần thuốc thang, chỉ trong ngắn hạn, với liều lượng nhỏ. Tuy nhiên, tôi thấy mọi người sử dụng quá nhiều loại thuốc. Điều đó rất tệ hại cho sức khoẻ. Cần phải tìm các phương cách tự nhiên để trở nên khoẻ mạnh, tự nhiên, và cho tâm trí khoẻ mạnh nữa. Luôn nhớ quan tâm đến sức khoẻ tâm trí. Cơ thể và tâm trí chúng ta làm việc cùng nhau. Huấn luyện bản thân bạn để không lo lắng quá mức.
 
Nếu bạn có thể ghi lại các suy nghĩ của bạn có trong ngày, và sau đó phân tích dữ liệu đó, bạn sẽ thấy rằng hầu hết 90% các suy nghĩ đó là không cần thiết. Bạn suy nghĩ về bất cứ thứ gì xảy ra trên thế giới này. Điều đó không cần thiết. Tôi không biết người Mỹ có gì mạnh hơn so với nước khác. Nó không cần thiết cho tôi. Nó có thể cần thiết cho bạn, tuỳ vào cuộc sống mà bạn đang sống. Nếu bạn là một chính khách, bạn có thể cần biết tất cả những thứ đó. Nhưng nếu bạn không phải là một chính khách, tại sao lại phải bù đầu với quá nhiều “rác" như vậy? Bây giờ, tôi thấy điều này ở nhiều người, và tôi đặc biệt quan ngại cho giới trẻ. Bởi vì tôi thương yêu chúng, chúng dành quá nhiều thời gian để tìm hiểu về những ngôi sao nổi tiếng (ngôi sao bóng đá, ngôi sao thể thao, vô địch giải này, giải nọ). Những người giàu có và trẻ tuổi, họ muốn biết tất cả những thông tin về các ngôi sao. Họ không dành thời gian để học những điều quan trọng cho cuộc đời của họ. Và khi họ gặp những vấn đề trong cuộc sống, họ không biết phải làm gì. Tôi không biết nhiều về Việt Nam. Nhưng tôi biết đủ về Myanmar. Có quá nhiều vấn đề trong cuộc sống của họ. Và họ không có câu trả lời. Không ai chỉ dạy cho họ cả. Các vị  sư dạy họ. Nhưng các vị sư lại chủ yếu dạy từ những cuốn sách. Họ dạy những thứ quá cao đối với giới trẻ, khiến giới trẻ không thể hiểu, không thể thực hành được. Như vậy, khi vấn đề thực tế xảy ra trong cuộc sống, chúng ta không biết phải làm gì.
 
Một số người đến tìm tôi và tôi dạy cho họ cách sống cuộc sống của họ. Đó là nền tảng cơ bản. Nếu bạn không sống cuộc đời của mình một cách đúng đắn, kể cả nếu bạn muốn hành thiền thì hai thứ đó vẫn không hợp với nhau. Nếu bạn muốn làm một điều gì đó thì bạn cần phải chuẩn bị cuộc  đời của bạn để làm việc đó. Ví như việc bạn muốn trồng một cái gì đó lên đất, bạn muốn trồng cái gì? Lúa? Bạn không thể trồng lúa trên núi được. Bạn muốn trồng lúa, bạn sẽ trồng trên cánh đồng, sẽ cần nhiều đất bằng và nước. Như vậy, tuỳ vào việc bạn muốn làm gì, bạn cần phải chuẩn bị cuộc sống của bạn. Nếu bạn muốn trở thành một tu sĩ, bạn cần phải chuẩn bị cuộc sống của bạn một cách phù hợp.
 
Bạn muốn làm cái gì? Bạn muốn sống cuộc sống của bạn như thế nào? Nền tảng cơ bản này cho cuộc sống của bạn rất quan trọng. Hãy tưởng tượng bạn sẽ sống như thế nào khi bạn 80 tuổi? Chuẩn bị cho việc đó ngay từ bây giờ. Đừng đợi cho đến lúc bạn 80 tuổi. Khi tôi 80 tuổi, tôi muốn mình vẫn khoẻ mạnh, suy nghĩ minh mẫn, thông minh và bình an, không lo lắng, không có vấn đề gì cần phải xử lý. Nếu bạn không suy nghĩ như vậy, khi bạn 80 tuổi, bạn sẽ mất đi trí óc của bạn. Tôi đến thăm một người thầy của tôi. Thầy năm nay 82, có lẽ là 83 tuổi. Và đôi lúc tôi ở lại thiền viện của thầy. Thầy là một học trò và cũng là phụ tá của Ngài Sayadaw U. Silananda. Thầy biết rất nhiều ngôn ngữ: Sankrit, Pali, tiếng Anh, tiến Miến Điện. Bây giờ, thầy đã mất trí nhớ. Việc này có thể xảy ra với bất cứ ai, kể cả với tôi, tôi không biết. Nhưng tôi nghĩ rằng, nếu bạn chuẩn bị cuộc sống của bạn một cách đúng đắn, bạn sẽ vẫn có thể rất định tĩnh, bình an, và thông minh, ngay cả khi bạn 80, 90 hay 100 tuổi. Có một vị thiền sư ở Myanmar sống thọ hơn 100 tuổi. Khi ngài gần 100 tuổi, ngài vẫn còn đi tận Mỹ và vẫn khoẻ mạnh, minh mẫn. Tôi không muốn đi Mỹ, quá xa.
 
 Cách mà bạn sống cuộc đời của bạn, toàn bộ cuộc đời của bạn, từ khi bạn còn trẻ sẽ có ảnh hưởng quan trọng đến cuộc sống của bạn khi về già. Ăn kiêng, tập thể dục, bạn suy nghĩ điều gì, bạn đọc những gì, mọi thứ đều quan trọng. Hành thiền cũng quan trọng. Và bạn bè cũng vậy. Nếu bạn có người người bạn tốt, họ sẽ ảnh hưởng đến tâm trí của bạn, đến cuộc đời của bạn. Điều đó sẽ rất tốt đối với bạn. Tôi có nhiều người bạn xấu khi tôi còn trẻ - họ đã mất rồi, họ không sống lâu. Khi bạn nghĩ về cuộc đời này, toàn bộ cuộc đời này, và thấy cách mà mỗi một thứ ăn khớp với nhau, mọi thứ đều ăn khớp với nhau. Bạn có biết trò chơi ghép hình không? Những mảnh ghép nhỏ, ghép lại với nhau vừa vặn cho ra một tấm hình đẹp. Hãy tưởng tượng cuộc đời bạn cũng như thế, mọi việc phải vừa vặn với nhau để khi nhìn lại, chúng ta có một bức tranh đẹp. Cuộc sống lẽ ra phải rất tươi đẹp. Mọi việc phải vừa vặn ăn khớp với nhau. Hãy học để sống một cuộc đời tươi đẹp.
 
Điều ngạc nhiên là mặc dù chúng ta biết rằng chúng ta không có quyền điều khiển hoàn toàn về những gì sẽ xảy ra, nhưng nếu có thể giữ tâm chúng ta định tĩnh, bình an, và thực sự quan sát cách mà mọi thứ ăn khớp với nhau, và làm mọi thứ một cách đúng đắn, từ từ, cẩn thận mà không phạm phải những sai lầm lớn, cuộc sống sẽ diễn ra một cách tự nhiên, tươi đẹp. Bạn vẫn có thể có các vấn đề, nhưng bạn học hỏi từ các vấn đề đó và cải thiện cuộc sống của bạn. Nếu bạn có kế hoạch cho điều đó, nó sẽ xảy ra theo một cách đáng ngạc nhiên. Tôi đã thử làm việc này cho cuộc đời của chính tôi. Tôi muốn cuộc đời của tôi theo một cách nhất định. Nên tôi tưởng tượng rằng tôi muốn sống như thế này: tôi muốn gặp gỡ những người tốt, tôi muốn làm những việc tốt, và ngay cả việc viết một số cuốn sách hay. Điều này cũng tương tự đối với các con của tôi và rất nhiều bạn của tôi. Khi họ lên kế hoạch và suy nghĩ về việc họ sẽ có một cuộc sống bình an, họ hành thiền, cuộc sống của họ trở nên bình an và họ biết cách mà họ muốn sống cuộc đời này. Chỉ cần suy nghĩ đây là cách mà tôi muốn sống. Nếu bạn giữ suy nghĩ đó trong đầu hằng ngày, trạng thái tâm này sẽ thu hút những gì cần thiết cho bạn: những người bạn cần thiết, sách vở cần thiết, các trải nghiệm cần thiết, và sau cùng, mọi thứ sẽ xảy ra. Hầu hết mọi người chỉ muốn làm việc họ muốn làm, làm hết việc này đến việc khác. Nhưng mọi việc đó không ăn khớp với nhau để có cuộc sống họ mong muốn. Và sau một thời gian dài, sẽ không có bức tranh đẹp từ những mảnh ghép đó. Nên nếu bạn lên kế hoạch cho cuộc đời bạn và hành động một cách đúng đắn, nó sẽ thu hút một cuộc sống bình an, định tĩnh đến với bạn. Như vậy, tâm của bạn có lực hấp dẫn.
 
Bạn có thể tìm các cuốn sách nói về Luật hấp dẫn (Law of Attraction). Bạn có thể tìm theo từ khoá “Law of Atrraction" trên Google và bạn có thể tìm thấy nhiều bài viết về nó. Một số bài rất trừu tượng, không thực tế. Nhưng có thể tìm được rất nhiều ý tưởng hay để thực tập cho việc làm cách nào mà tâm trí có thể hấp dẫn mọi thứ đến với nó. Khi tôi suy nghĩ rằng tôi muốn khoẻ mạnh, và duy trì suy nghĩ đó trong đầu, tôi bắt đầu tìm hiểu về sức khoẻ và tâm tôi chú ý các thông tin về sức khoẻ mà tôi muốn biết. Rồi tôi tìm những cuốn sách và đọc về sức khoẻ, bởi vì tâm trí của tôi đã tập trung vào chủ đề sức khoẻ. Tôi muốn bình an, tôi muốn sống một cuộc sống bình an, tôi muốn gặp gỡ với những người bình an. Tôi duy trì những suy nghĩ đó trong đầu và tôi kết bạn với những người bình an. Một cách tương tự, tôi không lo lắng về việc bị bỏ tù (mà việc này có thể xảy ra ở Myanmar, có rât nhiều tu sĩ đã bị bắt). Các nhân viên an ninh của chính phủ theo sát tôi ở khắp mọi nơi, nhưng không ai bắt tôi. Trạng thái tâm của bạn rất quan trọng, tâm an định, tâm bình an. Tâm của bạn hấp dẫn mọi thứ đến với bạn.
 
Hãy suy nghĩ cách bạn muốn sống từ bây giờ, vào ngày hôm nay. Vào sáng sớm, hãy bắt đầu với việc bạn cần phải làm gì, bạn muốn làm gì, bạn yêu thích việc gì, và làm mọi thứ với một tác ý thiện lành. Đôi lúc chúng ta phạm phải những sai lầm. Nhưng bạn cần phát triển tác ý thiện lành, không làm hại ai. Tôi sẽ làm bất cứ việc gì mang lại sự tốt đẹp cho mọi người. Có lúc tôi gặp được  người tốt, song cũng có khi gặp phải người không tốt. Tôi sẽ thấu hiểu, tôi sẽ kiên nhẫn, tôi sẽ tha thứ nếu họ phạm phải những sai lầm. Nếu bạn duy trì việc này mỗi ngày, bạn sẽ phạm rất ít sai lầm. Hãy lên kế hoạch cho mỗi ngày, mọi ngày. Bạn sống từng ngày với chánh niệm, với tâm từ. Nếu bạn có kế hoạch như vậy, hầu hết mọi việc sẽ xảy ra như thế. Nhưng nếu bạn không có kế hoạch như vậy, bất cứ việc gì cũng có thể xảy ra. Tôi dạy những điều này cho các con của tôi. Khi bạn lái xe trên đường, bạn có thể gặp bất cứ kiểu tài xế nào trên đường. Một số lái xe tốt, một số lái xe không tốt. Nếu bạn lên cơn giận, bạn sẽ phải giận bao nhiêu lần? Hãy tự hỏi bạn. 100 lần? Hay có lẽ nhiều hơn thế nữa? Mỗi khi bạn giận dữ, tim bạn đập nhanh hơn, mạnh hơn. Đừng giận dữ như vậy. Không có ích gì. Nếu họ muốn đi nhanh hơn, hãy nhường đường cho họ. Hãy đi đi. Và tha thứ cho họ. Đừng giữ sự khó chịu đó ở lại trong tim bạn.
 
Việc huấn luyện bản thân rất quan trọng. Chúng ta cần huấn luyện bản thân mỗi ngày về việc chúng ta muốn sống như thế nào vào ngày hôm nay, 5 năm nữa, 10 năm nữa. Hãy dạy những ý tưởng đơn giản này cho con cái của bạn. Chúng có thể hiểu được, không khó lắm.
 
Con gái tôi đã từng muốn sang Mỹ. Nó nghĩ rằng sẽ hạnh phúc hơn khi sang đó, thành công hơn. Bây giờ, nó hiểu rằng nó không thể tìm thấy hạnh phúc ở nước Mỹ. Tiền bạc không phải là tất cả. Mặc dù bạn cần tiền, nó không phải là tất cả. Nó chỉ là một phần nhỏ trong cuộc sống của bạn. Tôi đã thảo luận vấn đề này với mọi người trong gia đình và bảo mọi người rằng chúng ta muốn mọi người trong gia đình quây quần với nhau, cho đến lúc già. Già đi cùng nhau. Chúng tôi muốn nhìn thấy nhau, giúp đỡ lẫn nhau. Bạn bè cũng thế. Chúng tôi có bạn bè ở đây. Nếu cần điều gì đó ở Mỹ, chúng ta có thể sang đó để có nó, bằng cấp chẳng hạn. Nhưng không phải mọi thứ ở bên đó. Và bây giờ, chúng tôi đã hiểu được điều này. Chúng tôi có gia đình, bạn bè, các anh chị em, nhiều anh chị em, … chúng tôi có thể chăm sóc lẫn nhau.
 
Khi bạn suy nghĩ về cuộc đời, đừng chỉ suy nghĩ cho một mình bản thân bạn. Suy nghĩ về gia đình và bạn bè nữa.