Tâm rộng mở

Thy !

 

Có lúc con thy tâm mình không h khi lên mt ý nim nào c và con ch cm thy mình cn phi làm gì hay không cn phi làm gì, nhưng li cm thy hình như tâm nó mun nói vi con điu gì đó có v quan trng mà con chưa nghe được. Xin thy cho con hi : Trng thái tâm như thế nào là đ rng ,và phi quan sát đ rng m ca tâm như thế nào ?

Con thân mến,


Khi tâm không h khi lên mt ý nim nào, trng thái tâm quân bình va rng m như thế là điu kin lý tưởng đ quan sát và ghi nhn thun túy. Ý nim là tc đế, thế gii ca các khái nim trói buc và hn chế tâm mình. Không ý nim là thế gii chân đế, thế gii ca s tht - s tht nm ngoài nhng khái nim chế đnh ca con người.


Khi tâm bình an tĩnh lng, vn có mt cái tâm đang ghi nhn s bình an đó. Tâm rng m t nhiên và t đng thu nhn tt c nhng gì trong thân tâm khi lên mt cách t nhiên. Không can thip, không bình lun đánh giá, không mun nó phi khác đi, không suy nghĩ, ch thun cm nhn - ghi nhn. (Nhưng có nhng trường hp khi trình đ nim tâm sâu sc, chính suy nghĩ li là đi tượng đ tâm ghi nhn thun túy, tâm vn rng m và bình an ghi nhn khách quan nhng suy nghĩ cht đến và đi qua tâm mình. Không c ý suy nghĩ, ch là nhng hot đng ca tâm đang t din ra).


Trng thái tâm như thế là lý tưởng đ trí tu trc giác khi sinh. Con cm nhn đúng đy, tâm đang mun nói cho con điu gì đó mà con chưa biết. C tiếp tc như thế đ lâu, có th qua nhiu năm tháng thc hành, tâm s vén m cho con thy c mt chân lý bên trong, nó s cho con thy tt c nhng gì o tưởng trói buc, nhng nguyên nhân gc ca đau kh bên trong kiếp sng con người, cho con thy rõ ràng hin hin s tht: tt c nhng gì thuc v thân tâm chúng ta ch là vô thường - kh - vô ngã. S tht y s gii thoát con khi đau kh, ct đt nhng nguyên nhân gc dn con đi tái sinh kiếp này kiếp khác trong vòng luân hi vô thy này. Đó là trí tu gii thoát, trí tu trc giác - trc nghim bn cht vô thường, kh, vô ngã, đon dit mi phin não tn gc r.


Không làm gì c (non-doing) là mt trng thái tâm rt khó đ duy trì, ch đơn thun rng m và không làm gì c, thun quan sát, thun ghi nhn - là thái đ chân chánh khi hành thin (chánh kiến). Thông thường các loi phin não, đnh kiến, tham cu, chng đi ... s không cho phép mình duy trì được như thế. Nó luôn luôn mun "làm" mt cái gì đó. Chính cái "làm" đó phá hng trng thái tâm quân bình, rng m - nó luôn mun xen suy nghĩ và nhng điu đánh giá, mong cu vào đó, và do đó phá v mt điu kin cn đ trí tu trc giác phát trin.


Nhim v ca mình là duy trì trng thái tâm quân bình, rng m đó càng lâu càng tt, càng thường xuyên càng tt (nhưng nên nh không nên ly đó làm mc tiêu đ tìm cách đt đến, bi vì đó là tâm tham đã xen vào ri). Nên quan sát nhng nhân duyên nào khiến mình đt được trng thái quân bình, rng m đó, và nhng cái gì làm phá hng nó. Có rt nhiu nhân duyên, càng đ ý quan sát và nhy cm, s càng phát hin ra được nhng điu kin cn đ duy trì nó. Nó có th rt đa dng: nhng đnh kiến, nhng nếp mòn suy nghĩ, cách ngi, thái đ trước và trong khi ngi thin, cách sinh hot, li ăn tiếng nói, câu chuyn mình nói, nhng gì mình thâu nhn vào đu trong ngày qua 6 giác quan, sc khe, cm xúc, lòng tin, s chăm ch, môi trường bên ngoài, s liên tc ca ghi nhn thun túy trong ngày, các hot đng suy nghĩ ca tâm, đ ăn thc ung, nhng người mình tiếp xúc, kiến thc và hiu biết v pháp hành, thi tiết ...


Người trí tu không tìm cách đt được điu mình mong mun bng mi giá mà hiu được nhng nhân duyên nào khiến mình đt được điu đó và b sung nhng nhân duyên đó cho đy đ.


Người trí to nhân ch không làm qu!


Càng nhy cm và càng trí tu, chúng ta s càng nhìn nhn ra được nhiu nhân duyên tác đng đến tâm mình như thế. Đôi khi gia các nhân duyên - tác nhân tác đng li có s kết ni và nh hưởng ln nhau na. Vi thi gian tu tp và s khéo léo, thông minh ca mình, con s ngày càng nm vng được nhng điu đó và đưa tâm mình v trng thái ghi nhn rng m đó được lâu hơn và thường xuyên hơn, không ch trong lúc ngi thin, mà c ngoài cuc sng, con s duy trì được nó (tt nhiên là lúc được lúc mt, có khi ch mt vài phút lúc ngi ngh, hay lúc đi li, hay lúc làm vic..., v sau thì thi gian đó ngày càng nhiu hơn). Tâm rng m và ghi nhn thun túy đó có th gi là tâm đơn gin, tâm thin. Trí tu trc giác ny n t nơi không có suy nghĩ và các khái nim - nó s dng trc nhn ch không dùng suy nghĩ.


Nên nh mt nguyên tc: "chúng ta không to ra trí tu, mà ch to duyên - duy trì nhng điu kin cn thiết đ trí tu t phát trin".


Hiu biết thc s ch đến vi nhng người không vi vàng đ hiu biết.


Con người thích cái gì cũng phi nhanh chóng và d dàng, thích "ăn xi", nên ch nhn được toàn đ gi. Cái gì cũng có giá ca nó. Vi vàng đ hiu thì ch toàn là suy nghĩ và nhng kiến thc sách v, ch được phn ngn mà chng bao gi đến gc. Trí tu gii thoát là điu mà c cuc đi người tu tp hướng đến, nó s đến khi đã đ nhân duyên. Có vô s nhân duyên mà chúng ta s phi t tìm hiu và b sung trong quá trình quán sát chính thân tâm mình, tùy thuc vào nghip lc, cá tính, ba la mt hay các tim năng tâm linh sn có và đang phát trin trong mình; thi gian là mt nhân duyên quan trng mà nhng người nóng lòng thường không tính đến.


i vi nhng người kiên nhn thì thi gian là đng minh, còn đi vi nhng người thiếu kiên nhn thì thi gian là k thù".


Đ rng m ca tâm không bao gi là đ, cho đến khi đã đc đo gii thoát hoàn toàn. Luôn có nhng s trói buc t thô lu đến vi tế ca phin não, chp th, tham ái...hn chế chúng ta m rng tâm mình. Và quán sát nhng trói buc y đ hiu chúng bng trí tu trc giác là con đường duy nht dn chúng ta gii thoát khi thân phn nô l ca phin não miên vin, đ tâm mình rng m đến mc không có bt c th gì là mình, là ca mình na. Vô ngã-Vô ưu: không bn ngã, hết ưu su.


Din gii thì d hiu như thế. Cuc chiến thc s thì khó khăn, đau đn và cũng thú v hơn nhiu. Chúng ta vn thường xuyên thy rng: mình vn chưa thc s hiu được nhng điu đơn gin y!


Mong con có nhiu đc tin, can đm và kiên nhn.

 

Thi gian s ng h con.

 

Vi tâm t ca thy