Sao chẳng hết sân

Con chào Thầy,


Con viết mail là đ thăm hi Thày và trình Pháp .

 

Do này do công vic gia đình nên con ngi Thin cũng ít thi gian hơn, chc ngày ch chng gn 1h, nếu con có c gng b thi gian ng ra đ ngi Thin thì con b hôn trm.


Cũng có lúc con ước ao giá như con biết Đo sm hơn ... nhưng ri con cht hiu ra, đó là vng tưởng. Con nên chp nhn cuc sng hin ti và phi tìm ra gii pháp tt cho mình. Nên con t sách tn mình rng hãy c gng, kiên trì đi, c gng chánh nim mi nơi mi lúc.


Nhng lúc sân hn, con quan sát thy con nhìn s vic tht méo mó. Con hay áp đt nó theo suy nghĩ ca mình. Con tht là si mê. Điu này ch khi nào bình tĩnh, nhìn li thì con mi nhn ra được. Như hôm ri, cu con trai con làm chp cái máy tính, T mng nó nhưng không gii thích cho nó hiu. M con mng T, thế là T nói 1 câu hơi lên ging vi m con. Vy là con ni sân, con ch nghĩ được là T sai thôi, ch không hiu ra được là m con cũng có thái đ sai.


My ngày gn đây tâm con có đ k vi mt s người công ty. Ch vì con mun s công bng. Nhưng con thì li không mun ba hoa, đòi hi hay xu nnh. Và con cht hiu ra, con mun công bng hay tâm không phi kh s vì phi ba hoa, xu ninh? Và con chn cái th 2. Khi hiu ra điu này, con thy tâm mình hết đ k.


Cũng có mt vài câu chuyn mà người khác nói năng không đúng và con kim nghim cơn Sân ca mình. Lúc đó con tm thi trn vào hơi th. Con quan sát, và con không thy đến ni tc ngc như xưa. Khi bình tĩnh li thì con mi thy rõ nguyên nhân khiến con tc gin, khiến con bun. Và con thy tt c lý do ch vì con Tham mun. Mun s vic theo ý mình. Không được thì Sân hn. Con rút ra kinh nghim, cho dù mong mun ca mình có chính đáng đi chăng na mà không đt được thì cũng mc thôi. Tt c s vn hành theo lut nhân qu. Mi người phi t chu trách nhim v vic ca mình. Hiu biết là vy, nhưng con theo dõi, đôi khi có nhng s vic din ra theo kch bn như thế, mà con vn ni Sân. Tht là l, ti sao hiu ra được ri mà vn không hết Sân ?


Trên công ty con phi nghe nhng câu chuyn phù phiếm. Nhng câu chuyn ch yếu tán tng, tìm cách này n v sc đp, tin bc, danh vng ... Tuyt đi, con không tham gia, tâm con quay vào trong, con thy con thương nhng con người kia.


Và khi con hiu ra, nhìn rõ s vic, chng hn như nguyên nhân khiến con sân hn, bun bc, ri rút ra cho mình bài hc thì con rt vui. Và đó là nim vui đích thc.
Con th
y là khi bt đu ngi Thin, con chưa th quán Tâm ngay được con vn cm nhn hơi th qua chóp mũi. Và quán Tâm s đến sau đó mt hi, cũng có hôm thì không. Hôm nào mà quán Tâm được thì đó là bui Thin tt đp. Con cũng thy nó có nh hưởng đến chánh nim c ngày hôm đó.

 

Con kính chúc Thày an vui, mnh khe .


Con TA

TA thân m
ến,

Thy tr li cho con luôn v câu hi ca con: Ti sao hiu được nguyên nhân ca cơn sân ri mà vn không hết sân?


Hiu có nhiu cp đ hiu. Thông thường cái hiu ca con người bình thường ch dng li mc đ hiu ca tư duy, suy nghĩ (tư tu). Cái hiu đó cũng rt có li ích, nó làm cho mình hiu biết hơn nhiu và cũng có tác dng làm gim thiu phin não, nếu có suy nghĩ và nhìn nhn đúng. Khi mt cơn sân khi lên, mình quán xét li nó, tìm hiu nguyên nhân khiến nó sanh khi, tìm ra nhng đng cơ gc ca mình, nhng th phm gây lên sân hn mình hiu ra được vn đ và tm thi được gii thoát khi cơn sân y.


Làm được điu đó đã hơn người bình thường không tu nhiu lm ri. Đi vi người bình thường, h không th tách mình ra đ quán xét như vy, h b phin não lôi đi và các suy nghĩ và cách nhìn nhn ca h hoàn toàn b chi phi bi trng thái cm xúc lúc by gi. Trong cơn sân h hoàn toàn mt kim soát, c như nhng người mng du, có th làm nhng vic mà h nghĩ không bao gi có th làm được hoc không biết ti sao mình li làm như thế. Ch có chánh nim mi có th giúp con người ta tách mình ra được phn nào khi cm xúc đ suy xét, nhìn nhn s vic mt cách khách quan hơn.


Do chánh nim, do s suy xét và quan sát y, mình tách ra được phn nào, ít b cm xúc chi phi hơn, thì lúc đó mi li có th suy xét mt cách sáng sut hơn. S suy xét sáng sut y giúp mình thoát ra khi trng thái cm xúc y nhanh hơn, cm giác gii thoát hơn. Và đa phn chúng ta ch dng li đó, tha mãn ri, thng trn ri! Ln sau, hoàn cnh như vy sân vn khi lên, chúng ta ngc nhiên là ti sao mình đã đánh nó chết ri mà nó vn sng dy được như vy.


Đng bng lòng vi chiến thng d dàng. Hiu bng suy nghĩ ch có tác dng đến vy thôi, và nếu mình bng lòng vi mc đ hiu biết hi ht bng suy nghĩ thì s không bao gi chiến thng được phin não. Và mt phn là vì chúng ta hay bám vào phương cách cũ. Chúng ta quán xét, tìm nguyên nhân và đng cơ gc ca hành đng, thy rõ được vn đ (bng suy nghĩ), phin não tm thi mt đi. Ln sau chúng ta li mang nguyên si món võ cũ y ra đ đi tr, chng còn hiu qu na. Chúng ta hay t bng lòng vi chiến thng d dàng, vi đ r tin, d mua nhanh hng. Chúng ta ch quan và coi thường phin não, c nghĩ rng mình đã thng được nó mt ln là s thng được nó mãi mãi.


Nguyên nhân là vì chúng ta không nhìn s vic mt cách mi m. Cơn sân ngày hôm nay là cơn sân hoàn toàn mi, không phi là mt vi cơn sân hôm qua, mc dù nguyên nhân có th vn như thế. Ph thuc vào cách nhìn s vic mà mình s có được nhng cp đ hiu biết khác nhau. Khi nhìn s vic và suy xét, đó là chúng ta đang dùng suy nghĩ. Và khi suy nghĩ thì tc là chúng ta không còn quan sát na. Khi quan sát thì không suy nghĩ. Tt nhiên chúng ta phi s dng c hai, nhiu ít tùy thuc vào hoàn cnh và trình đ tu tp. Trình đ hiu biết càng cao thì càng bt l thuc vào suy nghĩ. Cp đ hiu biết cao hơn này gi là hiu biết bng trí tu trc giác.


Hiu biết bng trí tu trc giác phát sinh do quá trình quan sát s vic mt cách liên tc NHƯ NÓ ĐANG LÀ. Muon quan sat được như nó đang là, chúng ta phi thc s SNG TRONG HIIN TI, tc là quan sát nó ngay trong thi đim hin ti, mt cách toàn tâm toàn ý. Khi suy nghĩ là chúng ta đã không còn trong hin ti na, mt là quá kh, hai là tương lai. Khi con suy xét tìm hiu cơn sân, tc là con đã b qua không quan sát nó đ dành thi gian nghĩ v nó. Vic đó có tác dng nào đó, nhưng không th c áp dng mãi mt món võ y, lâu dn thành nghin, hoc là bng lòng vi hiu biết hi ht, vi cuc sng bình bình, phin não mc “chp nhn được”. Hai là cm thy pháp hành ca mình có bế tc và mun tìm đường ra. Con đang cm thy như thế, đó là du hiu ca s trưởng thành.


Hãy quan sát cơn sân cho đến khi mt du. Quan sát trng thái thc s ca nó, tăng gim ra sao, cm giác như thế nào. Khi thun quan sát trng thái sân như vy mt cách toàn tâm toàn ý và lâu dài, nhng đu mi khác t đng hin ra mà không cn phi suy nghĩ, nhng s chp th, quan kiến sai lm … s t đng l rõ, và t đng đi mt, tâm mình đang t đng được thanh tnh và sáng ra dn dn. Đó là công vic ca trí tu, không phi là th mình có th ch đng un nn, chế to được. Vic ca mình ch là to duyên đ cho trí tu làm vic, sanh khi và t nó s thanh tnh hóa tâm mình.


Quan sát nhiu ln, ln sau li theo du nó sâu hơn mt chút. Mun theo du nó sâu đến tng vô thc, điu quan trng nht là phi có được tâm đơn gin, tc là nhìn nó như nó đang là, không pha màu đnh kiến, suy nghĩ… Mun có hiu biết sâu sc phi không được nóng lòng có hiu biết. Khi nóng lòng mun hiu phin não và vượt qua nó, là tâm tham, thì chúng ta thường s ch được hàng nhái, ca dm. Không nên bng lòng vi nhng th r tin như thế. Vì vy, kiên nhn và thái đ chân chánh, không mong cu, không trn tránh xua đui là nhng điu quan trng hàng đu trong quá trình tu tp.


Thông thường, chúng ta hay b phin não la, dn mình đến mt hang ngy trang. Khi tìm thy chúng ta hay nghĩ: “À, tao biết mày ri, mày là do ngã man, do tham, do cái này cái kia…gây ra”, và dng li đó. ĐÓ ch là suy nghĩ. Trong khi chúng ta đang say mê bi tìm cái hang gi thì phin não đã vòng ra đng sau đánh trm cho mình mt trn nên thân.


Khi có tâm đơn gin thì chúng ta mi nhìn mi vic mt cách mi m được. Nhìn tht s như nó đang là ch không suy nghĩ v nó. Đó là phương thuc duy nht cho căn bnh nan y trong thin là bnh “cước căn bt đim đa” – chân không chm đt. Đi mà chân không chm đt là đi trong mơ. Chánh nim mà không đưa v thc ti là chánh nim tưởng tượng, ch nghĩ là mình chánh nim hoc chánh nim rt hi ht. Ti sao ngi thin quán sát hơi th chúng ta hay thy chán? Là bi vì mình c nghĩ hơi th nào cũng như hơi th nào. Thc s mi hơi th là mt hơi th mi, nếu thy đúng như thế thì không bao gi chán. Khi mình thy mt cái gì đó mi l mà trước đây chưa h thy, mình nhìn nó rt chăm chú và hng thú, xem xét rt k. Khi ln đu gp mt người nào đó mình đ ý rt k, và đôi khi cái hiu bng trc giác lúc đu mi gp mt thường li rt chính xác. Còn ông chng mình, sng cùng mình 12/24g mi ngày, có khi c tun lin mình không thc s nhìn mt ông y. Thường là nhìn, nhưng không thc s thy mt ông y lúc đó, mà thy khuôn mt đã được in vào óc mình t trước. Mt khuôn mt cũ!


Thy viết mt bc thư rt dài tr li con, bc thư rt hay, thy viết say mê t trong tâm mình. Viết gn xong, không hiu bm vào nút gì đó, xóa sch. Tht vng quá! Bi vì thy không bao gi có th viết li mt bc thư như vy được na. Cũng như nhng bài pháp thy thuyết, nói ra t tim mình, t trc giác ca mình, không bao gi có th nói li như thế được na. Và hu như không th nh là mình đã nói gì, viết gì. Và khi thy viết li bc thư này, thy cht phát hin ra rng mình đang c nh li bc thư trước đ viết. Tâm hoàn toàn không còn s hng thú và trí tu như lúc đó được na. Thy ra điu đó, thy đng lên đi kinh hành, đưa tâm mình v vi hin ti, vi tng cm giác, tng bước chân, khi đó s đnh tĩnh và sáng sut, bình an quay li vi thy. Thày quay li viết bc thư này vi mt cái tâm hoàn toàn mi. Không ba ăn nào ging ba ăn nào, và chúng ta nu ăn thường hay tìm cách nu li nhng món ngon mình đã nu hay đã ăn đâu đó, mà không biết thưởng thc trn vn vi món ăn mình nu hôm nay. Dù thế nào, nó vn là mt món ăn mi.


Hãy nhìn mi th như là ln đu mình được nhìn, bi vì thc s mi th đu là mi. Nhìn mà không đánh giá, không suy nghĩ v nó, nhìn đơn gin và mi m như vy, như nó đang là. Kiên nhn nhìn, liên tc, không bao gi bng lòng và dng li vi nhng điu mình đã thy, đã hiu, và cũng không mong ngóng s thy, s hiu cái gì. trong quá trình y trí tu trc giác đang sanh khi. Đó chính là tâm đơn gin, hay là sng trong hin ti, hay là nhìn như nó đang là, hay là thái đ chân chánh. Đó là tinh yếu trong thin.


Hiu biết mi s mang li nim vui cho con. Sng vi tâm đơn gin và tươi mi như vy con s càng có thêm hiu biết mi và hnh phúc vô điu kin.


Thy chưa hiu lm v ch Quán Tâm ca con. Con trình li cho thy xem thế nào là quán tâm? Đng c tình làm điu gì c, đng c tình chn mt cái gì đó đ quan sát. Con ch cn đ tâm đơn gin quan sát cm giác th vào, th ra cho đến khi tâm đnh tĩnh, t nó s biết thêm nhng th cn biết, có th là cm giác tâm (cm xúc), hay nhng cm giác khác nhau trên thân, hay s liên h gia thân-tâm… Đ nó t nhiên, con ch đơn gin hay biết liên tc là đ. Ti sao mình c mun biết nhiu hơn nhng s tht đơn gin đang hin bày trước mt. Vì tâm tham, và tham s hay b la mua đ nhái, đ dm. Và do tâm tham mun có hiu biết ngay mà không kiên nhn quan sát nhng điu đơn gin nht, mà li suy nghĩ v nó. Tu tp không có đường tt con . Nhiu người hiu nhm quán tâm là ngi suy nghĩ, và đa phn là làm như vy. Thy không dy quán tâm, thy dy thin chánh nim. Hãy đ tâm đơn gin và tươi mi trong hin ti. Tu đúng, càng tu tâm càng đơn gin.


Chúc con mi s an vui và chánh nim.